Edukacja

Słownik inwestora

Pojęcia, które pojawiają się w naszych analizach i przeglądach rynków, wyjaśnione krótko i bez żargonu.

Stopy procentowe i banki centralne

Stopa referencyjna NBP: Główna stopa procentowa Narodowego Banku Polskiego. Wyznacza oprocentowanie operacji NBP z bankami i pośrednio wpływa na oprocentowanie kredytów, lokat i części obligacji skarbowych. Jej poziom ustala Rada Polityki Pieniężnej.
Rada Polityki Pieniężnej (RPP): Organ NBP, który decyduje o wysokości stóp procentowych w Polsce. Zbiera się zwykle raz w miesiącu na posiedzeniu decyzyjnym. Przewodniczy jej prezes NBP.
Projekcja NBP: Prognoza inflacji i wzrostu gospodarczego przygotowywana przez ekonomistów NBP trzy razy w roku: w marcu, lipcu i listopadzie. RPP bierze ją pod uwagę przy decyzjach o stopach procentowych.
Punkt bazowy (pb): Jedna setna punktu procentowego. Podwyżka stóp o 25 punktów bazowych oznacza wzrost o 0,25 punktu procentowego, na przykład z 3,75% do 4,00%.
Fed (Rezerwa Federalna): Bank centralny Stanów Zjednoczonych. Stopy procentowe ustala jego komitet FOMC, który podaje je jako przedział, na przykład 3,75-4,00%. Decyzje Fedu wpływają na rynki na całym świecie, w tym na kurs dolara i złotego.
EBC (Europejski Bank Centralny): Bank centralny strefy euro. Jego najważniejszą stopą jest stopa depozytowa, czyli oprocentowanie środków, które banki komercyjne przechowują w EBC.

Inflacja i dane makroekonomiczne

Inflacja CPI: Wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych - pokazuje, o ile procent ceny są wyższe niż rok wcześniej (r/r) albo miesiąc wcześniej (m/m). W Polsce publikuje go GUS, w USA Biuro Statystyki Pracy (BLS), w strefie euro Eurostat.
Szybki szacunek inflacji: Wstępny odczyt inflacji publikowany przez GUS w ostatnim dniu miesiąca, którego dotyczy. Pełne dane, ze szczegółami dla poszczególnych grup towarów, ukazują się w połowie kolejnego miesiąca i mogą się nieznacznie różnić.
Inflacja bazowa: Inflacja bez cen żywności i energii, które zmieniają się najbardziej gwałtownie. Pokazuje trwalszy trend cen w gospodarce. W Polsce publikuje ją NBP.
Inflacja producencka (PPI): Zmiana cen, po jakich firmy sprzedają swoje wyroby. Wzrost PPI często z opóźnieniem przenosi się na ceny w sklepach.
Cel inflacyjny NBP: Poziom inflacji, do którego dąży NBP: 2,5% z dopuszczalnym odchyleniem o 1 punkt procentowy w górę lub w dół, czyli w przedziale od 1,5% do 3,5%.

Giełda i indeksy

WIG20: Indeks 20 największych i najbardziej płynnych spółek notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie. Najczęściej cytowany wskaźnik nastrojów na polskim rynku akcji.
WIG: Szeroki indeks warszawskiej giełdy, obejmujący spółki z głównego rynku spełniające kryteria wielkości i płynności. Uwzględnia dywidendy, więc pokazuje łączny wynik inwestora.
mWIG40 i sWIG80: Indeksy średnich (40 spółek) i małych (80 spółek) firm z warszawskiej giełdy. Często zachowują się inaczej niż WIG20, bo mniej zależą od banków i największych spółek państwowych.
S&P 500: Indeks 500 dużych spółek notowanych w USA. Uważany za najważniejszy barometr amerykańskiej i światowej giełdy.
Nasdaq Composite: Indeks wszystkich spółek notowanych na amerykańskiej giełdzie Nasdaq, z dużym udziałem firm technologicznych.
DAX: Indeks 40 największych spółek notowanych na giełdzie we Frankfurcie, główny wskaźnik niemieckiego rynku akcji.
VIX: Indeks zmienności amerykańskiego rynku akcji, nazywany „indeksem strachu”. Liczony z cen opcji na S&P 500. Wysoki VIX oznacza, że inwestorzy spodziewają się dużych wahań.
Dzień dywidendy: Dzień, w którym trzeba mieć akcje na rachunku, żeby otrzymać dywidendę. Kto kupi akcje później, dywidendy za dany rok już nie dostanie.
Walne zgromadzenie (WZ, NWZ): Zebranie akcjonariuszy spółki, które podejmuje najważniejsze decyzje, na przykład o dywidendzie czy zmianach w radzie nadzorczej. Nadzwyczajne walne zgromadzenie (NWZ) zwołuje się poza zwykłym, corocznym terminem.

Obligacje, waluty i surowce

Rentowność obligacji: Roczny zysk, jaki daje obligacja kupiona po bieżącej cenie i trzymana do wykupu. Gdy cena obligacji spada, rentowność rośnie i odwrotnie. Rentowność 10-letnich obligacji USA wpływa na wyceny akcji na całym świecie.
Kurs średni NBP: Kurs waluty ogłaszany przez NBP w każdy dzień roboczy w tabeli A. Służy do rozliczeń podatkowych i księgowych. Kursy w kantorach i bankach różnią się od niego o marżę.
Ropa Brent i WTI: Dwa najważniejsze gatunki ropy naftowej notowane na rynkach. Brent, wydobywana na Morzu Północnym, jest punktem odniesienia dla Europy, w tym dla Polski. WTI to ropa amerykańska. Cenę podaje się w dolarach za baryłkę, czyli około 159 litrów.
Uncja trojańska: Jednostka masy używana w handlu metalami szlachetnymi, równa około 31,1 grama. W niej podaje się ceny złota i srebra.
ETF: Fundusz inwestycyjny notowany na giełdzie, który zwykle naśladuje wybrany indeks. Kupuje się go przez rachunek maklerski tak jak akcje.

Brakuje jakiegoś pojęcia? Napisz do nas przez formularz kontaktowy. Pojęcia w praktyce zobaczysz w cotygodniowym przeglądzie rynków.